VOOR BESTUURDERS · ARTIKEL 10 VAN 12
Van losse scholing naar geborgde verandering: wat werkt op afdelingsniveau
Er wordt veel geschoold in de zorg. Cursussen, trainingsdagen, e-learnings, congressen.
Leestijd 3 minuten · Dr. Christine Boers-Doets
Er wordt veel geschoold in de zorg. Cursussen, trainingsdagen, e-learnings, congressen.
Mensen komen terug met nieuwe kennis, vol goede voornemens.
En een paar weken later is de waan van de dag weer leidend.
Dat is geen onwil. Het is wat er gebeurt als kennis wel wordt overgedragen, maar niet wordt verankerd. En het verklaart waarom investeren in scholing soms zo weinig blijvend effect lijkt te hebben.
Heb je je weleens afgevraagd waarom een goede scholing toch zo zelden de praktijk verandert?
Het verschil tussen weten en doen
Scholing draagt kennis over. Een individuele professional weet na afloop meer dan ervoor.
Dat is waardevol, maar het is niet hetzelfde als verandering op de afdeling.
Want kennis in één hoofd verandert nog geen werkwijze. Zodra die ene professional terugkeert in een team dat op de oude manier werkt, in een structuur die niet is meeveranderd, smelt de nieuwe kennis weg tegen de bestaande gewoonten. Niet omdat de kennis niet klopte, maar omdat er niets omheen is gebouwd om haar vast te houden.
Dit is de stille valkuil van losse scholing. Je investeert in mensen, maar niet in de structuur waarin ze werken. En daardoor blijft het effect hangen bij het individu, in plaats van door te werken in het team.
Waarom verandering op afdelingsniveau moet landen
Bijwerkingenbeleid is bij uitstek teamwerk. Een verpleegkundige signaleert, een verpleegkundig specialist beoordeelt en handelt, een apotheker denkt mee over de medicatie, een arts houdt de regie.
Het werkt alleen als die schakels op elkaar aansluiten.
Dat betekent dat de verandering niet bij één persoon kan blijven hangen.
Als alleen de verpleegkundige is geschoold maar de rest van het team niet, ontstaat er wrijving in plaats van samenhang. De nieuwe aanpak botst met de oude omgeving.
Verandering moet dus landen op het niveau waar het werk gebeurt: de afdeling, het team, de gedeelde werkwijze. Niet als optelsom van individuele kennis, maar als gemeenschappelijke structuur.
Wat geborgde verandering wél doet
Geborgde verandering ziet er anders uit dan een training met een begin en een eind.
Het begint met kennis, maar het stopt daar niet. De kennis wordt vertaald naar gedeelde afspraken, vastgelegd in protocollen die het team samen gebruikt. Er wordt geoefend met de eigen casuïstiek, zodat het niet abstract blijft. En er is opvolging: momenten om te bespreken wat werkt, wat schuurt, en wat aangescherpt moet worden.
Zo verschuift het van “ik weet nu iets nieuws” naar “zo doen wij het hier”. Van individuele kennis naar collectieve gewoonte. Dat is het verschil tussen scholing die wegebt en verandering die blijft.
Een training verandert wat mensen weten. Geborgde verandering verandert hoe een afdeling werkt. Alleen het tweede beklijft.
Wat dit betekent voor je investering
Voor jou als bestuurder verandert dit de vraag bij elke scholingsinvestering. Niet “krijgen onze mensen goede kennis?”, maar “wordt die kennis ook structuur?”.
Een losse trainingsdag is relatief goedkoop, maar als het effect na een maand verdampt, is het verspild geld. Een traject dat kennis verankert in de werkwijze van het team kost meer aandacht en tijd, maar het levert iets op wat blijft.
Dat is precies waarom een meerjarige aanpak vaak verstandiger is dan een reeks losse activiteiten. Niet omdat het uitgebreider is, maar omdat verankering tijd en herhaling vraagt. Verandering die moet beklijven, kun je niet afvinken in één dag.
De vraag is dus niet of je in scholing moet investeren. Dat doe je waarschijnlijk al.
De vraag is of die investering blijft hangen bij wat mensen weten, of doorwerkt in hoe je afdelingen werken.
Wat zou het je opleveren als scholing niet langer wegebde, maar de manier van werken blijvend veranderde?
Met proactieve groet, Christine
Nederlands Expertisecentrum voor Bijwerkingen van Kankermedicatie. Wij zorgen dat bijwerkingen vroegtijdig worden aangepakt, zodat patiënten hun behandeling kunnen voltooien zoals gepland.
VOOR ZORGPROFESSIONALS
KENNIS EN SAMENWERKING
© 2026 CancerMed | NEBK. TARGET® is een geregistreerd merk van CancerMed | NEBK.