VOOR BESTUURDERS · ARTIKEL 11 VAN 12
Wat bestuurders kunnen leren van een ziekenhuis dat het al doet
In de vorige blogs ging het steeds over wat proactief bijwerkingenbeleid zou kunnen opleveren. Over structuur, behandelcontinuïteit, de winst die vaak onzichtbaar blijft liggen.
Leestijd 4 minuten · Dr. Christine Boers-Doets
In de vorige blogs ging het steeds over wat proactief bijwerkingenbeleid zou kunnen opleveren. Over structuur, behandelcontinuïteit, de winst die vaak onzichtbaar blijft liggen.
Maar de meest overtuigende verhalen komen niet uit een betoog. Ze komen uit een ziekenhuis dat het gewoon is gaan doen.
In het Laurentius Ziekenhuis volgde een team de Leergang Proactief Bijwerkingenbeleid. Het mooie is dat je het effect niet hoeft te raden. De betrokken professionals hebben er zelf openbaar over geschreven. En wat zij beschrijven, is precies wat een bestuurder wil zien: geen tevreden gevoel, maar aanwijsbaar veranderd gedrag.
Van kennis naar ander handelen
Maud Boonen, verpleegkundig specialist, beschrijft dat ze concrete handvatten kreeg om bijwerkingen verder uit te diepen, en dat juist het snel en gericht ingrijpen haar veel inzicht gaf.
Dat klinkt als een persoonlijke leerervaring, en dat is het ook. Maar er zit een organisatorische kant aan die er voor jou als bestuurder toe doet: het is het verschil tussen een professional die afwacht en een professional die vroeg en gericht handelt. Precies het gedrag dat behandelonderbrekingen voorkomt.
Nog concreter wordt het bij de verandering die ze noemt rond jeuk en huidklachten. Door de nadruk te verleggen naar het voorkomen van een droge huid, werd een hele reflex in het voorschrijven anders. Niet meer standaard reageren op de klacht, maar de klacht voor zijn. Dat is proactief bijwerkingenbeleid in de praktijk, terug te zien in wat er dagelijks gebeurt.
Een andere manier van kijken, en van vastleggen
Chantal Claessen, ook verpleegkundig specialist, beschrijft dat ze anders naar huidtoxiciteit is gaan kijken. Stapsgewijs onderzoeken en behandelen, in plaats van afwachten. En een inzicht dat veelzeggend is: dat de juiste verzorging het verschil kan maken tussen wel of geen huidreactie, en dat dit niet duur hoeft te zijn.
Voor een bestuurder zit hier een dubbele winst in. Betere uitkomsten voor de patiënt, en geen onnodige kosten.
Maar misschien wel het meest bestuurlijk relevante is wat ze beschrijft over vastlegging. Huidproblemen worden nu digitaal vastgelegd en de foto’s worden rechtstreeks ingeladen in het ziekenhuisinformatiesysteem, waardoor het beloop makkelijk te volgen is. Daarmee wordt bijwerkingenbeleid niet alleen beter uitgevoerd, maar ook navolgbaar en meetbaar. Precies de borging waar het bij structurele verandering om draait.
Ook de apotheek pakt een rol
Het derde geluid komt van Pieternel Timmermans, apotheker. Zij beschrijft dat ze door de scholing ervan overtuigd raakte dat ook de apotheek een rol speelt in het voorkomen en tijdig signaleren van bijwerkingen.
Dat is veelzeggend, want het laat zien dat de verandering niet bij één discipline bleef hangen. Juist de samenwerking tussen verpleegkundig specialist, verpleegkundige, arts en apotheker is wat proactief bijwerkingenbeleid laat werken. Als de apotheker zichzelf opnieuw positioneert als schakel aan de voorkant, ontstaat precies de keten die een individuele professional nooit alleen kan vormen.
Wat dit voor jou laat zien
Drie professionals, drie disciplines, één ziekenhuis. En in alle drie de verhalen hetzelfde patroon: van afwachten naar vroeg handelen, van losse kennis naar gedeelde structuur, van klacht behandelen naar klacht voorkomen.
Dit is wat geborgde verandering eruitziet: niet een tevreden evaluatieformulier, maar professionals die aanwijsbaar anders zijn gaan werken, en dat zelf vastleggen en navolgbaar maken.
Voor jou als bestuurder is dat het bewijs dat de eerdere blogs geen theorie waren. Het is geen belofte van wat ooit zou kunnen, maar een beschrijving van wat in een vergelijkbaar ziekenhuis al gebeurt. De winst die elders onzichtbaar blijft liggen, is hier zichtbaar gemaakt.
De vraag is dus niet of proactief bijwerkingenbeleid werkt. In het Laurentius is dat te zien.
De vraag is wat het in jouw organisatie zou losmaken als je team dezelfde stap zette.
Wat zou er veranderen als jouw professionals over een jaar ditzelfde zouden schrijven over hun eigen afdeling?
Wil je verkennen wat dit voor jouw organisatie kan betekenen? De Quickscan Bijwerkingenbeleid laat zien waar jullie staan en wat de eerste stap is. Kijk op nebk.nl.
Met proactieve groet, Christine
Nederlands Expertisecentrum voor Bijwerkingen van Kankermedicatie. Wij zorgen dat bijwerkingen vroegtijdig worden aangepakt, zodat patiënten hun behandeling kunnen voltooien zoals gepland.
VOOR ZORGPROFESSIONALS
KENNIS EN SAMENWERKING
© 2026 CancerMed | NEBK. TARGET® is een geregistreerd merk van CancerMed | NEBK.