VOOR BESTUURDERS · ARTIKEL 12 VAN 12
De businesscase voor proactief bijwerkingenbeleid, in vier cijfers
Dit is de laatste blog in deze reeks over proactief bijwerkingenbeleid. We hebben het gehad over behandelcontinuïteit, over kosten, over passende zorg, over personeelsbehoud, over structuur.
Leestijd 4 minuten · Dr. Christine Boers-Doets
Dit is de laatste blog in deze reeks over proactief bijwerkingenbeleid. We hebben het gehad over behandelcontinuïteit, over kosten, over passende zorg, over personeelsbehoud, over structuur. Tijd om het samen te brengen.
Niet met een hard rendementsgetal, want dat zou ik moeten verzinnen, en een verzonnen getal is in een bestuurskamer waardeloos. Wel met vier cijfers waarmee je zelf kunt rekenen. Vul je eigen organisatie in, en kijk waar je uitkomt.
Cijfer 1: hoe vaak het misgaat
Begin bij de omvang. Van de patiënten die behandeld worden met kankermedicatie krijgt meer dan één op de twee te maken met een behandelonderbreking. Ruim één op de drie met een dosisreductie. En bijna één op de vijf stopt vroegtijdig met een behandeling die levensnoodzakelijk is.
Dit zijn geen incidenten. Dit is de meerderheid van je patiënten.
En bedenk daarbij: een patiënt heeft zelden één bijwerking. Meestal zijn het er meerdere tegelijk, soms tientallen over het hele traject. Elke bijwerking is een moment waarop het mis kan gaan.
Cijfer 2: wat één onderbreking in beweging zet
Nu de kosten. Ik geef je geen bedrag, want dat verschilt per organisatie. Maar reken zelf eens mee wat één behandelonderbreking in gang zet.
Een extra laboratoriumbepaling. Een röntgenfoto. Een consult bij een andere discipline. Een extra poliafspraak om de situatie te herbeoordelen. Een heroverweging van het behandelplan. Een verschoven planning waardoor andere patiënten meeschuiven. En de dure medicatie die in de tussentijd niet het beoogde effect bereikt.
Tel dat op voor één onderbreking. Vermenigvuldig het dan met cijfer 1, de meerderheid van je patiënten. En bedenk dat het per patiënt vaak niet om één bijwerking gaat, maar om vele.
Je hoeft de rekenmachine niet eens te pakken om te voelen waar dit heen gaat.
Cijfer 3: wat een bescheiden verbetering oplevert
Hier wordt het interessant. Stel dat proactief bijwerkingenbeleid een bescheiden effect heeft. Niet spectaculair, gewoon bescheiden.
Stel: tien procent minder bijwerkingen. En van de bijwerkingen die nog optreden, verloopt tien procent milder. En die mildere bijwerkingen kosten gemiddeld tien procent minder om aan te pakken.
Drie keer tien procent. Bescheiden percentages, niemand zal ze overdreven vinden.
Reken nu eens uit wat dat doet, afgezet tegen cijfer 1 en cijfer 2. Tien procent minder van een probleem dat de meerderheid van je patiënten raakt, waarbij elke casus een keten van kosten in gang zet. De absolute getallen lopen sneller op dan je bij “tien procent” zou verwachten.
En dit is een voorzichtige aanname. De winst is realistisch groter.
Cijfer 4: de schaal waarop dit speelt
Tot slot de omvang waarin dit zich afspeelt, en die wordt alleen maar groter.
De verwachting is dat één op de twee mensen in zijn leven kanker krijgt. Een groeiend deel van hen wordt behandeld met doelgerichte therapie of immunotherapie, precies de middelen waarbij bijwerkingen vaak complex zijn en de behandelcontinuïteit onder druk zetten.
Vul voor je eigen organisatie in hoeveel van die patiënten jullie per jaar behandelen. Dat is de schaal waarop cijfer 1, 2 en 3 zich bij jullie afspelen. En die schaal groeit, jaar na jaar.
Wat de vier cijfers samen vertellen
Leg ze naast elkaar.
Het probleem raakt de meerderheid van je patiënten. Elke casus zet een keten van kosten in beweging. Zelfs een bescheiden verbetering werkt door op een grote groep. En de schaal waarop dit speelt, groeit.
Je hebt geen exact rendementsgetal nodig om de richting te zien.
De businesscase voor proactief bijwerkingenbeleid zit niet in één indrukwekkend cijfer, maar in de optelsom van vier cijfers die je zelf kunt invullen.
En dat is precies het punt. Dit is geen aanname die je op mijn woord moet geloven. Het is een rekensom die je zelf kunt maken, met je eigen patiëntenaantallen, je eigen praktijk, je eigen situatie.
De vraag waarmee deze reeks begon, was of behandelcontinuïteit een bestuurlijk vraagstuk is. Na twaalf blogs is het antwoord duidelijk. Het is niet alleen een vraagstuk van kwaliteit, van mensen, of van passende zorg. Het is ook een vraagstuk dat zich laat narekenen.
Wat zou er gebeuren als je deze som één keer maakte voor je eigen organisatie?
De Quickscan Bijwerkingenbeleid helpt je die som concreet te maken, met de cijfers van jouw eigen organisatie. Kijk op nebk.nl.
Met proactieve groet, Christine
Nederlands Expertisecentrum voor Bijwerkingen van Kankermedicatie. Wij zorgen dat bijwerkingen vroegtijdig worden aangepakt, zodat patiënten hun behandeling kunnen voltooien zoals gepland.
VOOR ZORGPROFESSIONALS
KENNIS EN SAMENWERKING
© 2026 CancerMed | NEBK. TARGET® is een geregistreerd merk van CancerMed | NEBK.